Veiligheid en gezondheid PDF Afdrukken E-mail

Onderstaande termen worden toegelicht aan de hand van de door ons bekende betekenis. In het normale spraakgebruik kunnen de termen soms iets anders betekenen.

Acute effecten

Directe merkbare gevolgen voor de gezondheid (van chemische stoffen Bijv: tegengesteld aan chronische effecten)

Al-bladen

Arbo-infomatiebladen

Allergeen

Stoffen die een allergische reactie kunnen veroorzaken

Allergische reactie

Verhoogde gevoeligheid van het lichaam voor bepaalde stoffen (allergenen) die al eerder in het lichaam waren opgenomen, maar die nu ziekelijke reacties veroorzaken

Arbeidsinspectie

Overheidsdienst belast met het toezicht op de naleving van de arbeidswetgeving

Arbeidsplaats

(Bouw)plaats waar de werkzaamheden worden uitgevoerd

Arbo Arbeidsomstandigheden Arbo-besluit

Uitvoeringsbesluit opgesteld op basis van de Arbo-wet (Staatsblad 1997,60). Het Arbo-besluit strekt tot herstructurering, opschoning en actualisering van alle tot nu toe bestaande 38 besluiten op grond van de Arbo-wet, waaronder bijvoorbeeld het Veiligheidsbesluit Fabrieken en Werkplaatsen, het Bouwprocesbesluit en het Asbestbesluit.

Arbo-dienst

Alle werkgevers worden verplicht zich bij het opzetten en uitvoeren van Arbo-beleid te laten bijstaan door een gecertificeerde Arbo-dienst. Voor corporaties geldt deze verplichting vanaf 1 januari 1998

Arbo-Informatiebladen

Voor de voorlichting en voor achtergrondinformatie zijn er Arbo-informatiebladen, AI-bladen. Deze AI-bladen vervangen de voorlichtende functie van de P-bladen. Er zijn op het ogenblik 25 AI-bladen verschenen, De onderwerpen lopen uiteen van werken met asbest tot Arbo- en verzuimbeleid, van werken met beeldschermen tot arbeid op steigers

Arbo-regeling

Naast de 38 besluiten zijn ook de 40 bestaande ministeriële regelingen vervangen door één ministeriële regeling. Deze Arbo-regeling bevat nadere voorschriften van bepaalde onderdelen van het Arbo-besluit.

Asbest

De verzamelnaam voor in de natuur voorkomend vezelvormig uit kristallen bestaand gesteente (andere namen zijn Amosiet, Chrysotiel en Crocidoliet)

Bedrijfshulpverlening

Het geheel van maatregelen en voorzieningen die voor noodsituaties getroffen moeten worden. Denk daarbij aan EHBO, brandbestrijding en voldoende vluchtwegen.

Belasting

Arbeidsvermogen dat nodig is om een bepaalde taak uit te oefenen (inspanning); belast zijn in figuurlijke zien (bijv. geestelijke (mentale) belasting)

Beleidsregels

De beleidsregels Arbo-wet vermelden de wijze waarop de Arbeidsinspectie in het kader van haar toezichthoudende taken en bevoegdheden uitleg geeft aan een aantal wettelijke regels betreffende de Arbo-wet. Een beleidsregel is een bij besluit vastgestelde algemene regel. In de beleidsregels is het bestaande beleid verwoord. Het gestelde in de beleidsregels is ten aanzien van degene die verplicht is tot naleving van de betrokken wettelijke voorschriften niet bindend. Uitgangspunt is echter dat, wanneer conform het gestelde in de beleidsregel wordt gehandeld, er op vertrouwd mag worden dat de wettelijke regels in voldoende mate worden nageleefd. Wanneer de corporatie kan aantonen op een andere gelijkwaardige of betere wijze aan de voorschriften kan voldoen, vindt de beleidsregel geen toepassing. De beleidsregels vervangen de normstellende functie van de Publicatie en Voorlichtingsbladen. De publicaties zij komen te vervallen

Beroepsziekte

Ziekte of aandoening die in hoofdzaak wordt veroorzaakt door de arbeid of arbeidsomstandigheden BHV Bedrijfshulpverlening

Blootstelling

Het in aanraking komen van het lichaam of delen van het lichaam met een chemische, biologische of fysische factor.

Blootstellingduur

Tijd die men blootgesteld is.

Bouwplaats

Elke tijdelijke of mobiele bouwplaats waar civieltechnische werken of bouwwerken tot stand worden gebracht, zoals grond, graaf-, sloop-, bouw-, verbouw-, onderhouds- en schilderwerkzaamheden en (de)montage van prefab elementen.

Bouwwerk

Een civieltechnisch werk of bouwwerk als bedoeld onder bouwplaats, BPB Bouwprocesbesluit.

Carcinogenen

Stoffen die kanker kunnen veroorzaken. Chronische Gevolgen voor de gezondheid, effecten die pas op de lange duur merkbaar worden (tegengesteld aan acute effecten).

Concentratie

Het gehalte aan luchtverontreiniging (gas, damp, nevel, stof) in een bepaalde inhoud (veelal wordt als inhoud één kubieke meter (m3) aangehouden).

Containment

De ruimte waar het asbest wordt verwijderd en waarin een constante onderdruk heerst. Deze ruimte is luchtdicht afgeschermd van de overige ruimten.

Coördinator ontwerpfase

De natuurlijke of ontwerpfase rechtspersoon die belast met de in artikel 2.28 van het Arbo-besluit genoemde taken inzake veiligheid en gezondheid gedurende ontwerp- en werkvoorbereidingsfase van de werkzaamheden. Deze moet worden aangesteld wanneer twee of meer werkgevers arbeid (doen) verrichten om het voorgenomen bouwwerk tot stand te brengen. Hetzelfde geldt wanneer sprake is van één werkgever en één of meer zelfstandig werkenden dan wel twee of meer zelfstandig werkenden. Coördinator uitvoeringsfase De natuurlijke of uitvoeringsfase rechtspersoon die belast is met de in artikel 2.34 van her Arbo-besluit genoemde taken inzake veiligheid en gezondheid gedurende de totstandkoming van een bouwwerk. Hiervoor gelden dezelfde criteria als voor de coördinatie ontwerpfase. DB(A) Symbool voor decibel; hierbij is het geluid gemeten volgens een methode die het meest met de gevoeligheid van het menselijk oor overeenkomt (de A-schaal).

DTA

Deskundig toezichthouder asbestsloop, toezichthouder bij de asbest verwijderingwerkzaamheden met door de overheid vastgestelde deskundigheden en een voltooide opleiding, gevolgd bij een door de overheid erkend opleidingsinstituut met afsluitend examen.

Dynamische belasting

Toestand waarbij spieren belastingsarbeid verrichten en daarna weer tot rust komen (bijv. een beweging; tegengesteld aan statische belasting).

Eczeem

Jeukende uitslag.

Eindmeting

Meting van de asbestvezelconcentratie in een ruimt waarin het asbest is verwijderd voor het bepalen van vrijgavegrens.

Element

Een bepaalde stof die niet verder te ontleden is in een van de grondstoffen waaruit de natuur is opgebouwd.

Emissie

Afgifte naar lucht, water of bodem.

Expositie

Blootstelling

Fysiek

Lichamelijk

Gevaar

Onder gevaren worden niet uitputtend begrepen de gevaren van de werktuigen, machines toestellen en andere hulpmiddelen bij de arbeid, de stoffen of preparaten waarmee wordt gewerkt en de inrichting van de arbeidsplaats.

Gevaarlijk afval

Afval als bedoeld in het Besluit Aanwijzing Gevaarlijke Afvalstoffen (Staatsblad 1993, 617).

Hechtgebonden

Asbestvezels ingekapseld in een materiaal. Asbest-houdende producten worden als hechtgebonden beschouw als ze een kwaliteitsfactor hebben van 0,35 of meer, bepaald volgens een vastgestelde onderzoeksmethode uit het Warenwetbesluit Asbest. Als asbesthoudende producten hechtgebonden zijn, mag worden verwacht dat geen vezels vrijkomen en daarmee tevens geen verhoogde concentraties vezels in woningen zullen voorkomen.

Lawaai

Hinderlijk of gevaarlijk geluid.

MAC-waarde

Maximaal Aanvaarde Concentratie van een gas, damp, nevel of van een stof is die concentratie in de lucht op de werkplek die, voor zover de huidige kennis reikt, bij een herhaalde expositie ook gedurende langere tot zelfs een arbeidsleven omvattende periode in het algemeen de gezondheid van de werknemers en hun nageslacht niet benadeeld.

Monsterneming

Het verzamelen van chemische stoffen om de aard of vorm van de stof of de concentratie te kunnen bepalen.

Ongeval

Een aan een werknemer tijdens zijn werk overkomen, ongewilde, plotselinge gebeurtenis die schade aan de gezondheid heeft toegebracht (of de dood tot vrijwel onmiddellijk gevolg heeft gehad) en ertoe heeft geleid dat de werknemer zijn werk gestaakt heeft. Ongevallen tijdens het woon-werkverkeer zijn in de zin der wet geen arbeidsongevallen.

Opdrachtgever

De natuurlijke of rechtspersoon voor wiens rekening een bouwwerk tot stand wordt gebracht.

Oplosmiddel

Vloeistof waarin bepaalde andere stoffen kan worden opgelost.

PAK

Polycyclische-Aromatische Koolwaterstoffen, een groep chemische stoffen voornamelijk bestaande uit koolstof en waterstof dien in het algemeen kankerverwekkend zijn.

Pbm

Persoonlijke beschermingsmiddelen.

P-bladen

Gebruikelijke afkorting van Publikatiebladen.

Persluchttoestel

Een draagbaar apparaat met een masker dat de drager een beperkte tijd van samengeperste lucht kan voorzien, alleen medewerkers met een speciale opleiding en gezondheidskeuring mogen met deze ademhalingsbescherming werken.

Persoonlijke beschermingsmiddelen

Door personen te dragen middelen om zich zo goed mogelijk te beschermen tegen chemische, fysische of biologische factoren op het werk (bijv. een helm, veiligheidsschoenen).

Persoonlijke hygiëne

Handelingen die een goede gezondheidstoestand bevorderen.

Preventie (beleid)

Een wijze van handelen die het voorkomen van ongevallen en gezondheid ten doel heeft.

Publicatiebladen

Officiële uitgaven van de Arbeidsinspectie waarin werd aangegeven hoe de wet in de praktijk diende te worden uitgevoerd. Deze Publicatiebladen zijn komen te vervallen en vervangen door de Beleidsregels en Arbo-informatiebladen

Risico

Gevaar voor schade of verlies

RI&E

Risicoinventarisatie en -evaluatie Deugdelijke en op schrift gestelde inventarisatie en evaluatie van alle gevaren die de arbeid voor de veiligheid, de gezondheid en het welzijn van de werknemers met zich brengt.

Snuitje

Papieren weggooimasker, dat alleen bescherming biedt tegen ongevaarlijke stof.

Statische belasting

Toestand waarbij de spieren arbeid verrichten en aangespannen blijven (bijv. voorovergebogen staan of voorovergebogen zitten: tegengesteld aan dynamische belasting)

Stof

Fijn verdeelde (stuivende) vorm waarin materie voorkomt.

Toxisch

Giftig (giftigheid)

Trillingen

De snel heen- en weer- (of op- en neer) gaande bewegingen van een voorwerp die in hun opeenvolgen het trillen uitmaken.

Uitvoerende partij

Hoofdaannemer, onder- en nevenaannemers en zelfstandig werkenden of de technische dienst die de werkzaamheden in eigen beheer uitvoert.

VBF

Veiligheidsbesluit Fabrieken en Werkplaatsen, uitvoeringsbesluit op basis van de Arbeidsomstandighedenwet, die is komen te vervallen met de inwerkingtreding van het Arbo-besluit.

VBR

Veiligheidsbesluit Restgroepen uitvoeringsbesluit op basis van de Arbeidsomstandighedenwet, die is komen te vervallen met de inwerkingtreding van het Arbo-besluit. Veiligheid en gezondheid Hoewel deze begrippen vele malen in de Arbowet voorkomen, is geen definitie van deze begrippen opgenomen. Veelal komen de begrippen veiligheid en gezondheid naast elkaar en aanvullend ten opzichte van elkaar voor.

V&G

Veiligheid en Gezondheid

V&G-dossier

Veiligheids- en Gezondheidsdossier als bedoeld in artikelen 2.30 en 2.34 van het Arbo-besluit. Een V&G-dossier moet bevatten: de bouwkundige en technische kenmerken die voor de veiligheid en gezondheid van werknemers van belang zijn en de inrichting en outillage van het bouwwerk waarmee bij het mogelijk verrichten van latere werkzaamheden aan het bouwwerk rekening moet worden gehouden.

V&G-plan

Veiligheids- en Gezondheidsplan als bedoeld in artikel 2.27 van de Arbo-beslluit. Volgens het Arbo-besluit moet in het V&G-plan ten minste worden vermeld:
Een beschrijving van het tot stand te brengen bouwwerk
Een overzicht van de bij de totstandkoming van het bouwwerk betrokken natuurlijke of rechtspersonen op de bouwplaats
De naam van de coördinator voor de ontwerpfase
De naam van de coördinator voor de uitvoeringsfase
Een inventarisatie en evaluatie van Arbo-risico's
De wijze waarop alle betrokken in het bouwproces zullen samenwerken, welke voorzieningen daarbij zullen worden getroffen en op welke wijze toezicht op die voorzieningen zal worden uitgeoefend
De wijze waarop overleg, voorlichting en onderricht met en ten behoeve van de betrokken werknemers op de bouwplaats zal plaatsvinden

Vrijgavegrens

Arbeidshygiënische norm. Deze waarde geeft het moment aan waarop de werknemers na sanering van asbest de ruimte zonder ademhalingsbescherming mogen betreden.

Welzijn

Beperkt zich in de definitie van de Arbo-wet tot bepalingen over ergonomie, de inhoud en organisatie van het werk.

Werkgevers

Hoofdaannemer, onder- en nevenaannemers.

Werkplan

De aanpak van de uitvoering met daarin vermeldt de werknemers, de apparatuur, de materialen, te hanteren werkvoorschriften, werkmethoden en -instructies.

Zelfstandig werkende Personen

Personen die niet werkgever of werknemer in de zin van de Arbeidsomstandighedenwet zijn.